Ege İhracatçı Birlikleri'nin ev sahipliğinde düzenlenen bir toplantıda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası yetkilileri, ihracatçılara yönelik kredi, sigorta ve finansman imkanlarını detaylandırdı. Toplantıda, özellikle zeytin ve zeytinyağı sektörünün finansal ihtiyaçları ve çözüm bekleyen sorunları ilgili kurumlara iletildi.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun'un açılış konuşmasıyla başlayan etkinlikte, TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı, TCMB İzmir Bölge Müdürü Erol Seheroğlu, Türk Eximbank Ege ve Anadolu Bölge Müdürü Gülom Kudal, Ege Sigorta Pazarlama Müdürü Zeynep Aslıgül Nefesoğlu Kandiyeli, Türk Ticaret Bankası İzmir Merkez Şube Kurumsal Bankacılık Müdürü Bülent Keçeciler ve Portföy Yöneticisi Arzu Uludağ gibi isimler yer aldı.

Başkan Uygun, finansman mekanizmalarının sektörün üretim takvimine uyum sağlaması gerektiğini vurgulayarak, zeytin ve zeytinyağı sektörünün tamamen yerli girdilerle üretim yaptığını belirtti. Sektörün finansman ihtiyacının ham madde alım dönemlerinde yoğunlaştığını ifade eden Uygun, "Eylül-ocak döneminde ham madde alımlarımız yoğunlaşıyor ve üreticilerimize peşin, Türk lirası üzerinden ödeme yapıyoruz. Bu nedenle finansman imkânlarının sektörümüzün dönemsel yapısını ve üretim takvimini dikkate alacak şekilde kurgulanması büyük önem taşıyor. Reeskont kredi limitlerinin ham madde alım dönemlerinde artırılması ve tahsis süreçlerinin hızlandırılması sektörümüzün rekabet gücüne önemli katkı sağlayacaktır." dedi.

Toplantıda ayrıca, ihracat bedellerinin Türk lirasına dönüştürülmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği de gündeme geldi. Uygun, mevcut destek oranının yüzde 100 yerli girdiyle çalışan sektörler için artırılması gerektiğini savunarak, döviz dönüşüm desteğinin yüzde 7'ye çıkarılmasını talep etti. İhracat gelirinin daha yüksek bölümünü Türk lirasına çeviren firmaların daha güçlü desteklenmesi gerektiğini belirten Uygun, "İhracat bedelinin Türk lirasına dönüştürülen kısmı arttıkça destek oranının da kademeli biçimde yükseldiği bir modele geçilmesini öneriyoruz. Böyle bir uygulama, ihracatçıyı döviz gelirinin daha büyük bölümünü Türk lirasına çevirmeye teşvik ederken ülkemizin rezervlerine yüksek katkı sağlayan sektörleri de pozitif ayrıştıracaktır." diye konuştu.

TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı ise, sektör bazında farklı destek oranlarının uygulanmasının kamu politikası açısından zorluklar barındırdığını, ancak katma değer ve verimliliği dikkate alan daha adil bir mekanizma üzerinde çalışmaların devam ettiğini söyledi.

Toplantıda paylaşılan bilgilere göre, TCMB'nin günlük reeskont kredi limiti 5 milyar TL'ye yükseltildi. Firma başına günlük kullanım limiti 60 milyon TL olarak belirlenirken, KOBİ dışı firmalar için toplam üst limitin minimum 2,5 milyar TL olduğu belirtildi. Reeskont kredilerinde uygulanan yüzde 19,32'lik faiz oranının, mevcut piyasa koşullarında ihracatçılar için avantajlı bir finansman imkanı sunduğu vurgulandı. Ayrıca, Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmalara yönelik döviz alım kısıtlamasında esneklik sağlandığı ve aynı gruba bağlı şirketlerin reeskont bakiyelerini grup içinde daha esnek kullanabildiği aktarıldı.

Türk Eximbank temsilcileri, ihracatçıların yurt dışındaki iştirakleri, depoları veya üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirdikleri transit ticaret işlemlerinin belirli koşullarda alacak sigortası kapsamına alınabileceğini duyurdu. "Ciro Poliçesi" uygulaması hakkında da bilgi verilen toplantıda, Eximbank alacak sigortası poliçelerinin ve sigortalı alacakların doğrudan kredi teminatı olarak kabul edilmesini sağlayacak yeni bir modelin yakın zamanda hayata geçirilmesinin planlandığı belirtildi. Bu modelin, ihracatçıların teminat mektubu komisyonlarından doğan maliyetlerini azaltması hedefleniyor.

Dünya Bankası kaynaklı Yeşil İhracat Kredisi'nin gıda ile zeytin ve zeytinyağı sektörlerini de kapsadığı ifade edildi. Kredinin Euribor artı yüzde 3,50 faiz oranı ve 8,5 yıla varan vadelerle sunulduğu aktarıldı. Finansmanın sadece yenilenebilir enerji yatırımlarında değil, ticari ve pazarlama amaçlı elektrikli araçlar, enerji verimliliği ve su tasarrufu projelerinde de kullanılabildiği belirtildi. Kasım 2023 sonrası yapılan uygun yatırımlar için geriye dönük finansman imkanının da bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

EZZİB Başkanı M. Emre Uygun'un moderatörlüğünde gerçekleşen soru-cevap bölümüyle sona eren toplantıda, ihracatçılar finansmana erişimdeki sorunlarını ve çözüm önerilerini TCMB, Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası temsilcilerine doğrudan iletme fırsatı buldu.