BHA TİMBİR Politika Danışma Kurulu Başkanı, Avrasya Gazeteciler Derneği Genel Başkanı ve belgesel yapımcısı İsmail Kahraman, Devr-i Âlem Belgesel Programı kapsamında Letonya’nın tarihi Cēsis kentindeki Türk Şehitliği‘nden özel bir canlı yayın gerçekleştirdi. Yayın, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nin (93 Harbi) derin izlerini ve Baltık topraklarında ebediyete intikal etmiş kahraman Mehmetçiklerimizin hikayelerini ekrana taşıdı.

Plevne’den Baltık Topraklarına Uzanan Hüzünlü Yolculuk

Başkent Riga’ya yaklaşık 90 kilometre mesafede bulunan Cēsis Türk Şehitliği, 93 Harbi’nde Plevne cephesinde gösterdikleri kahramanlıkla yaralanıp Rus ordusuna esir düşen Osmanlı askerlerinin aziz hatırasını yaşatıyor. Türkiye’nin Riga Büyükelçiliği’nin sağladığı bilgilere göre, savaş esiri olarak Baltık topraklarına getirilen askerlerden ağır yaralı olanlar ve hastalık kapanlar, Cēsis’te hayatlarını kaybetmiş ve burada toprağa verilmişlerdir. Bu topraklarda ebedi istirahate çekilen 26 Osmanlı askeri anısına bu şehitlik inşa edilmiştir.

1937’de Anıt Şehitliğe Dönüştürüldü, 2005’te Yeniden Düzenlendi

Başlangıçta bir mezarlık olarak bilinen alan, Türkiye’nin o dönemdeki Tallinn Büyükelçiliği’nin girişimleriyle 1937 yılında anıt şehitliğe dönüştürülmüştür. Her bir şehidi temsilen ay-yıldızlı sembolik mezar taşları yerleştirilmiş ve ortak bir anıt inşa edilmiştir. Anıt üzerindeki Türkçe ve Letonca yazıtta, “Burada Türk-Rus Savaşı’nda Plevne’de esir düşüp Cēsis’te ölen 26 Türk eri gömülüdür.” ifadesi yer almaktadır. 2005 yılında ise Türkiye ile Letonya arasındaki iş birliği anlaşması çerçevesinde şehitlik kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiş ve çevre düzenlemeleri tamamlanarak 15 Eylül 2005’te yeniden ziyarete açılmıştır. Bugün Letonya’nın önemli kültür varlıkları arasında yer alan şehitlik, düzenli olarak bakım ve onarımdan geçirilmektedir.

Her Yıl Anma Törenleri Düzenleniyor

Cēsis Türk Şehitliği’nde her yıl 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Günü ve Şehitler Günü vesilesiyle Türkiye’nin Riga Büyükelçiliği ve Letonyalı yetkililerin katılımıyla anlamlı anma programları düzenlenmektedir.

İsmail Kahraman: “Burası Sessiz Bir Vatan Nöbeti”

Çekimleri sırasında şehitlik hakkında duygularını paylaşan İsmail Kahraman, buranın yalnızca bir mezarlık olmadığını, vatanından uzakta son nefeslerini veren kahraman Mehmetçiklerin sessiz bir vatan nöbeti tuttuğu kutsal bir emanet olduğunu belirtti. Baltık ormanlarının ortasında dalgalanan Türk bayrağının, milletin tarihine ve şehitlerine olan vefasının en güçlü sembollerinden biri olduğunu vurgulayan Kahraman, bu tarihi mirasın gelecek nesillere aktarılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Birlik Haber Ajansı’nın (BHA) “Plevne Kahraman Esirlerinin İzinde” projesi kapsamında gerçekleştirilen bu yayın ve belgesel çalışmaları, Baltık coğrafyasındaki unutulmuş Osmanlı şehitliklerini yeniden gündeme taşımayı ve dünyanın farklı köşelerindeki ecdat mirasının korunmasına yönelik toplumsal bir farkındalık oluşturmayı hedeflemektedir.