Ticaret Bakanlığı, daha önce cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar ve oyun konsollarını kapsayan yenilenmiş ürün düzenlemesini televizyonları da içerecek şekilde genişletiyor. Bu kapsamda hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı”, ilgili paydaşların görüşüne açıldı. Yeni düzenleme ile televizyonlar da yenilenerek tekrar satışa sunulabilecek ürünler kategorisine dahil edilecek. Bu adımın temel amacı, bu ürünlerin güvenli bir şekilde yeniden kullanıma kazandırılması ve israfın azaltılmasıdır.

Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) Devreye Alınıyor

Taslak yönetmelik, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) adında yeni bir sistemin kurulmasını öngörüyor. Bu sistem üzerinden tüm yenileme işlemleri takip edilecek ve her ürün için bir elektronik sertifika oluşturularak tüketiciye sunulması zorunlu hale gelecek. YÜBİS, yetkili satıcılar, yenileme merkezleri ve yerinde yenileme noktalarına ait bilgileri kayıt altına alacak. Ayrıca, çalınan veya kayıp ürün sorgulaması, veri trafiği kontrolü ve yetki belgelerinin geçerliliği gibi işlemler de sistem üzerinden izlenebilecek. Tüketiciler, bu verilerin bir kısmına erişerek ürünlerini sorgulama imkanına sahip olacak. Yenileme merkezleri ve yetkili satıcıların sisteme kayıt yaptırması zorunludur. Yenilenen ürünlerin Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzları da erişilebilir olacak; tüketici talep ettiğinde bu kılavuzlar yazılı veya kalıcı veri saklayıcı aracılığıyla sağlanacak. Yenileme sonrası üründe kullanım değişikliği olması durumunda, tüketicinin bilgilendirildiğinin ispatı yenileme merkezinin sorumluluğunda olacak.

Satış ve Yenileme Süreçlerinde Yeni Düzenlemeler

Kredi kartı ile yapılan satışlarda işlemlerin, yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleştirilmesi gerekecek. Bir ürünün yeniden yenilenebilmesi için ilk satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmiş olması şartı aranacak. Yenileme yetki belgesi almak isteyen işletmelerin, belirli yeterlilik belgelerine sahip olması ve sermaye şirketi olarak faaliyet göstermesi gerekecek. Denetimlerde tespit edilen olumsuzluklara karşı Bakanlık bünyesinde bir komisyon kurulacak ve bu komisyon uyarı, askıya alma veya yetki iptali gibi kararlar alabilecek. Elektronik kimlik bilgisi bulunan cihazların yenilenebilmesi için e-Devlet’teki “beyaz liste”de yer alması ve en az bir yıl öncesine ait kullanım verilerinin bulunması gerekecek. Kullanılmış ürünlerin değerleme süreci, teslim alındıktan sonra üç iş günü içinde tamamlanacak. Tüketici değerlemeyi kabul ettiğinde ödeme ve varsa ek avantajlar aynı gün sağlanacak. Takaslı işlemlerde ise bu haklar, tüketicinin yükümlülüklerini yerine getirdiği gün sunulacak.

Tüketici Hakları Genişletiliyor

Taslak düzenleme, tüketicilerin haklarını da önemli ölçüde genişletiyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, yalnızca mesafeli satışlarda değil, diğer satış yöntemlerinde de tüketicilere 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkı tanınacak. Bu süreçte tüketiciden herhangi bir cezai bedel talep edilemeyecek.