Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), para politikalarını daha etkin şekillendirmek amacıyla yeni bir adım atarak “Hanehalkı Beklenti Anketi”ni (HBA) devreye aldı. Bu yeni anket, hanehalkının enflasyon ve diğer ekonomik göstergelere yönelik beklentilerini Türkiye’ye özgü ve daha kapsamlı bir çerçevede ölçmeyi hedefliyor. Ocak 2026 itibarıyla Sektörel Enflasyon Beklentileri bülteninde, hanehalkı verileri artık bu yeni anketle derlenecek.
Merkez Bankası’nın analizlerine göre, ekonomik birimlerin beklentileri para politikasının belirlenmesinde kritik bir rol oynuyor. Tüketici Eğilim Anketi (TEA) ile bugüne kadar ölçülen hanehalkı beklentileri, Avrupa Komisyonu eşgüdümünde yürütüldüğü için ülkeye özgü detaylandırma imkanları sınırlıydı. Bu nedenle TCMB, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) iş birliğiyle daha kapsamlı, enflasyon odaklı ve sayısal tahminlere olanak tanıyan HBA’yı geliştirdi.
HBA’nın en belirgin özelliklerinden biri, sade ve doğrudan bir dil kullanmasıdır. “Fiyat artışı” yerine “enflasyon oranı” gibi net ifadelerle katılımcılara daha anlaşılır bir çerçeve sunuluyor. Ayrıca, katılımcılara güncel yıllık enflasyon oranı bilgisi verildikten sonra gelecek 12 aya ilişkin tahminleri soruluyor; bu yönteme “bilgi tedavisi” deniyor ve beklentilerin tutarlılığını artırması amaçlanıyor. Anket sadece enflasyonu değil, aynı zamanda konut fiyatları, dolar kuru ve yatırım tercihleri gibi geniş bir yelpazedeki beklentileri de kapsıyor.
HBA’nın ilk sonuçlarına göre, hanehalkının gelecek 12 aylık enflasyon beklentisi, eski yöntem olan TEA’ya kıyasla Ocak ayında 3,3 puan, Şubat ayında ise 2,3 puan daha düşük çıktı. Şubat ayı verilerine göre, vatandaşlar önümüzdeki 12 ayda enflasyonun %48,8, konut fiyat artışının %35,4 ve ABD doları kur artışının ise %19,0 olmasını bekliyor. Döviz kuru beklentisinin enflasyonun altında kalması, Türk lirasında reel değerlenme beklentisine işaret ederken; konut fiyat artışının enflasyonun altında öngörülmesi, reel anlamda konut fiyatlarında gerileme beklentisini ortaya koyuyor.
Anketteki yatırım tercihi sorusuna verilen yanıtlara göre, katılımcıların %55,5’i altını öncelikli yatırım aracı olarak belirtirken, gayrimenkul tercihi %30 seviyesinde kaldı. Döviz ve diğer finansal araçlara yönelim ise daha sınırlı. HBA ayrıca beklentileri cinsiyet, yaş, gelir ve eğitim düzeyine göre demografik kırılımlarda da yayınlıyor; Şubat verileri bu gruplar arasında sınırlı farklılıklar olduğunu gösterdi.
Merkez Bankası, uygulanan sıkı para politikası ve dezenflasyon sürecinin devam etmesiyle birlikte, hanehalkının enflasyon beklentilerinde iyileşmenin süreceğini ve beklentiler ile gerçekleşen enflasyon arasındaki farkın kademeli olarak kapanacağını öngörüyor.
