İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Koruma Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB) ekipleri, kentin tarihi dokusunu gelecek nesillere aktarmak amacıyla yürüttüğü titiz çalışmalarla öne çıkıyor. Eylül 2023’ten bu yana 29 ilçede gerçekleştirilen denetimler, incelemeler ve proje kontrolleri sonucunda 2 bini aşkın işlem tamamlandı.

Bir tarihi yapının çatısının onarılması, ahşap doğramalarının yenilenmesi veya dış cephesinin boyanması gibi basit tadilatlar bile, kültür varlığı niteliğindeki yapılar söz konusu olduğunda büyük önem taşıyor. KUDEB, tarihi yapıların özgün mimarisini, malzemesini ve kimliğini koruyarak, bu yapıları geleceğe taşıma misyonuyla hareket ediyor. 2021 yılında kurulan ve 2022’den itibaren aktif olarak hizmet veren müdürlük, Konak ilçesi dışındaki 29 ilçede faaliyet gösteriyor. KUDEB, Koruma Bölge Kurulları ile yerel yönetimler arasında bir köprü görevi görerek, tarihi yapıların korunması süreçlerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlıyor.

Her Müdahale Uzman Denetiminden Geçiyor

KUDEB’in görev tanımı, sadece restorasyon projelerinin denetimiyle sınırlı değil. Kentsel sit alanlarındaki tescilli veya tescilsiz tüm yapılarda, basit bakım ve onarım kapsamındaki çatı onarımından dış cephe boyasına, pencere doğramalarının yenilenmesinden derz onarımlarına kadar pek çok tadilat çalışması, uzman ekipler tarafından yerinde inceleniyor. Yapılacak müdahalelerin özgün mimari özellikleri koruyacak şekilde planlanması ve uygulamaların sahada denetlenmesi sağlanıyor. Uygun bulunan çalışmalar için “Onarım Uygunluk Belgesi” düzenleniyor. Eğer uygulama sırasında yapının kapsamlı bir restorasyona ihtiyaç duyduğu tespit edilirse, çalışmalar durdurularak süreç Koruma Bölge Kurulu’na taşınıyor.

KUDEB’in sorumluluğu sadece tescilli yapılarla sınırlı kalmıyor. Tarihi alanlarda yürütülen altyapı çalışmaları, kazılar, yıkımlar, ağaç kesimi ve dikimi gibi kültürel mirası etkileyebilecek her türlü uygulama da uzman ekiplerin denetiminden geçiyor. Bu sayede, kentteki yatırımların devamlılığı ile tarihi dokunun zarar görmeden korunması hedefleniyor. Ayrıca, izinsiz uygulamalar tespit edilerek gerekli yasal süreçler başlatılıyor ve risk oluşturan yapılarda can ve mal güvenliği için önlemlerin alınması sağlanıyor.

İki Yılda 2 Bini Aşkın İşlem Tamamlandı

64 personel ve 31 KUDEB uzmanıyla hizmet veren müdürlük, Eylül 2023’ten bu yana kültürel mirasın korunması adına binlerce çalışmaya imza attı. Bu kapsamda gerçekleştirilen işlemlerden bazıları şunlar:

• 291 basit bakım ve onarım başvurusu değerlendirildi.
• 281 tescilsiz yapı için mimari proje kontrolü yapıldı.
• 186 restorasyon projesi titizlikle denetlendi.
• 526 izinsiz uygulama yerinde incelendi.
• 152 yapı için güvenlik önlemi denetimi gerçekleştirildi.
• 178 tarihi alan yıkım denetimi yapıldı.
• 108 tarihi alan altyapı çalışması denetlendi.
• 248 kazı, temizlik, ağaç kesimi ve dikimi gibi farklı uygulamalar incelendi.
• 196 kurum görüşü hazırlandı.

Denetim faaliyetlerinin yanı sıra KUDEB, tarihi yapı sahiplerine bakım ve onarım süreçlerinde teknik rehberlik de sunarak, yalnızca tarihi yapıların korunmasını değil, kent genelinde koruma kültürünün yaygınlaşmasını da hedefliyor. Bu kapsamlı çalışmalar sayesinde İzmir’in tarihi evleri, hanları, camileri, kiliseleri, sokakları ve anıtsal yapıları, özgün kimliklerini koruyarak gelecek kuşaklara aktarılıyor ve kentin kültürel hafızasının yaşatılmasına önemli bir katkı sağlanıyor.