İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen ve iki gün süren “İzmir Kültür Konuşuyor” başlıklı Kültür Politikaları Çalıştayı, 7-8 Mayıs tarihleri arasında Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi. Çalıştay, kültürün sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, kültürel mirasın korunması, yaratıcı endüstriler ve dijitalleşme gibi kilit konuların ele alındığı panel ve oturumlarla zenginleşti. Ortaklaşa geliştirilecek bir politika sürecinin başlangıç noktası olarak görülen Kültür Politikaları Belgesi Taslağı da katılımcılar tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirildi.

Çalıştayın açılış konuşmalarının ardından başlayan oturumlarda, akademisyenler, uzmanlar, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, yerel yöneticiler, bürokratlar, meclis üyeleri ve iş dünyasının önde gelen isimleri bir araya gelerek fikir alışverişinde bulundu.

Kültürün Çok Boyutlu Anlamı Vurgulandı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, açılış konuşmalarının ardından yaptığı sunumda, Büyükşehir Belediyesi’nin kültür alanındaki çalışmalarına değindi. Okyay, “Veri tabanlı bir yönetimin ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. Kültür, sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biridir. Sadece sanat etkinlikleri anlamına gelmez; demokrasi, katılım, miras, yaratıcılık, çevre ve sosyal kapsayıcılık gibi kavramlarla doğrudan ilişkilidir. Kentin iyilik hali, kültür-ekoloji ilişkisi ve gastronomi gibi pek çok başlıkta incelemeler yapıyoruz.” dedi.

Prof. Dr. Okyay, çalıştay metni olarak hazırlanan Kültür Politikaları Belgesi Taslağı’nın altı temel eksen üzerine oturduğunu belirtti: “Kültürü Bir Hak Olarak Tanımlamak ve Kültüre Erişim”, “Kültür Yönetimi ve Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi”, “Kültür Ekonomisi ve Yaratıcı Endüstriler”, “Kültürel Mirasın Korunması ve Yeniden İşlevlendirilmesi”, “İklim Krizi, Ekoloji ve Kültür Politikaları” ve “Dijitalleşme, Yeni Teknolojiler ve Kültür Politikaları”. Bu eksenlerin hem somut politika önerileri hem de tartışma soruları içerdiğini ekledi. Okyay, bu belgenin bir taslak olduğunu ve iki günlük çalıştay sonunda son halini alacağını vurgulayarak, katılımcıların öneri, eleştiri ve katkılarının önemine dikkat çekti.

Kültürün Kalkınma Aracı Olarak Rolü ve Miras Dengesi

UNESCO Türkiye Kültürel İfadelerin Çeşitliliği İhtisas Komitesi Üyesi Doç. Dr. Erman Demir, “Sürdürülebilirlik: Kent ve Kültür” başlıklı sunumunda, kültürün bir kalkınma aracı olduğunu yineledi. Demir, “Kültür bir kalkınma aracıdır. Ancak kültürü ticarete çekmememiz, sabırlı politikalar üretmemiz gerekiyor. Bu süreç, paydaşlarla birlikte tartışarak ve konuşarak ilerlemeli.” ifadelerini kullandı.

ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Koray Güler, kültürel mirasın korunması ve yönetiminde yerel yönetimler ile bağımsız kültür aktörlerinin karar alma süreçlerine katılımının önemini vurguladı. Güler, “Kültür ekonomisi de önemli ancak ekonomik kaygıların kültürel mirasa zarar vermemesi için dengeli ve hassas olmalıyız. Aşırı turizm, ticarileşme ve metalaşma, mekânsal üretim baskısı özgünlüğün kaybına yol açabilir. Kültür ekonomisini reddetmek yerine yeniden düşünmeliyiz.” dedi.

Verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi

Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen İzmir Akdeniz Akademisi Akademik Kurul Toplantısı’nda, “Verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi” başlıklı bir sunum yapıldı. İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şebnem Gökçen ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Dr. Bengi Polat, kentteki kültür çalışmalarına dair önemli veriler paylaştı. Gökçen, kültürel miraslar, ören yerleri, kütüphaneler, sanat kurumları, mekanları ve etkinlikleri gibi birçok başlık altında yapılan analizleri aktardı. Polat ise kültür yönetimi, yerel yönetimlerin finansmanı ve kültürel tesislerin mekansal dağılımları gibi konularda grafiksel veriler sunarak, tiyatronun yayılımı, erişilebilirlik ve müzelere olan talebin artması gibi konulara dikkat çekti. İstanbul ve Ankara ile karşılaştırıldığında İzmir’in ziyaretçi anlamında önde olduğunu belirten Polat, bütçelerden ayrılan payın azaldığını ve kültür yatırımı yapılmayan ilçelerle turizmin etkilerine de değindi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentteki kültürel üretim sürecindeki belirleyici rolünü de ifade etti.

Çalıştayın ilk günü, tematik masa toplantılarıyla sona erdi.