28 Temmuz Dünya Hepatit Günü vesilesiyle uzmanlar, karaciğer sağlığını tehdit eden hepatit hastalığına karşı uyarılarda bulundu. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Özgür Çağraş, hepatitin yıllarca sessizce ilerleyebildiğini ve bu durumun erken tanıyı hayati önem taşıyan bir hale getirdiğini belirtti. Özellikle Hepatit B ve C’nin kronikleşme riski taşıdığına dikkat çeken Dr. Çağraş, aşılama, düzenli taramalar ve erken teşhisin önemini vurguladı.

Hepatit, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ciddi bir karaciğer hastalığıdır. Çoğu zaman belirti vermeden ilerlemesi nedeniyle hastaların durumu fark etmesi gecikebilir. Dr. Çağraş, hepatitin en sık nedeninin virüsler olduğunu ancak bazı ilaçların yan etkileri, aşırı alkol tüketimi, toksik maddelere maruz kalma ve otoimmün hastalıkların da karaciğerde iltihaplanmaya yol açabileceğini açıkladı. Karaciğerin vücuttaki kritik görevlerini hatırlatan Dr. Çağraş, karaciğerdeki iltihabın tüm vücut fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıda bulundu.

Hepatit Türleri ve Bulaşma Yolları

Hepatit A, genellikle kirli su ve gıdalarla bulaşır ve çoğu vakada tam iyileşme görülür, kronikleşme riski düşüktür. Hepatit B ise kan, cinsel temas ve anneden bebeğe doğum sırasında bulaşabilir. Bu tür, uzun yıllar belirti vermeden ilerleyerek siroz ve karaciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Hepatit C ise çoğunlukla kan yoluyla bulaşır ve günümüzdeki modern tedavilerle büyük ölçüde iyileştirilebilmektedir.

Korunma Yöntemleri ve Risk Grupları

Hepatit A ve B’ye karşı aşılanma, en etkili korunma yöntemlerinden biridir. Dr. Çağraş, kişisel hijyen kurallarına özen gösterilmesi, steril olmayan tıbbi ve kozmetik işlemlerden kaçınılması, kişisel eşyaların ortak kullanımından uzak durulması ve sağlık hizmetlerinde güvenilir kurumların tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Sağlık çalışanları, diyaliz hastaları ve sık kan ürünü alan bireyler gibi risk grubundaki kişilerin düzenli olarak takip edilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Hepatitin Belirtileri ve Tanısı

Hepatit bazen hiçbir belirti vermese de, yaygın görülen semptomlar arasında halsizlik, iştahsızlık, bulantı, karın sağ üst bölgesinde ağrı, ateş, kas ve eklem ağrıları, ciltte ve gözlerde sararma (sarılık), koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı yer alır. Uzmanlar, özellikle sarılık, koyu renkli idrar veya uzun süren halsizlik şikayetleri olan kişilerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalarını tavsiye ediyor.

Küresel Durum ve Türkiye’deki Veriler

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, dünya genelinde yaklaşık 254 milyon kişi kronik Hepatit B, yaklaşık 50 milyon kişi ise kronik Hepatit C ile yaşamaktadır. Viral hepatitler her yıl yaklaşık 1,3 milyon kişinin siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Türkiye’de uygulanan çocukluk çağı Hepatit B aşılama programları sayesinde hastalık görülme sıklığında önemli bir azalma kaydedilmiştir. Ancak erişkinlerde kronik Hepatit B taşıyıcılığı hala önemli bir halk sağlığı sorunudur. Uzmanlar, viral hepatitlerle mücadelede erken tanı, aşılama ve düzenli sağlık kontrollerinin kritik rol oynadığını vurgulayarak, risk grubundaki kişileri Hepatit B ve C taramalarını yaptırmaya çağırmaktadır.