Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) araştırmacıları, plastik kirliliğiyle mücadelede umut vadeden çığır açıcı bir keşfe imza attı. Bilim insanları, plastikleri doğal yollarla parçalayabilen yeni bir mikroorganizma türü keşfederek çevre kirliliğine karşı doğanın kendi çözümünü gün yüzüne çıkardı. Bu çalışma, küresel plastik krizi için sürdürülebilir ve çevre dostu bir alternatif sunuyor.

GTÜ Temel Bilimler Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedef Tunca Gedik ve ekibinden Emine Yaradır ile Dr. Halil Yılmaz’ın yürüttüğü araştırmada, Gebze’de faaliyet gösteren Atıksan Geri Dönüşüm firmasının sahasından alınan numuneler titizlikle incelendi. Bu incelemeler sonucunda, çevreye büyük zarar veren polietilen glikolü (PEG) doğrudan karbon ve enerji kaynağı olarak kullanabilen bir mikroorganizma izole edildi.

Plastikleri Bir Ayda Büyük Oranda Tüketiyor

Genomik DNA analizleri ile Trichoderma citrinoviride olarak tanımlanan bu özel mikroorganizmanın, optimum 25 °C sıcaklık ve gün ışığı koşullarında mükemmel gelişim gösterdiği belirlendi. Mikroorganizmanın plastik yüzeylere tutunmasını kolaylaştıran güçlü bir biyofilm tabakası oluşturabildiği de saptandı. Laboratuvar ortamında bir ay süren inkübasyon testlerinde, mikroorganizmanın farklı plastik türleri üzerindeki yıkım gücü şu kütle kaybı oranlarıyla kaydedildi:

• Asetat Polimeri: %6.97 kütle kaybı
• Polietilen (PE): %6.15 kütle kaybı
• Düşük Yoğunluklu Polietilen (LDPE): %2.75 kütle kaybı

İleri Analiz Teknikleriyle Kanıtlandı

Mikroorganizmanın plastikleri hücresel düzeyde metabolize ettiği, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile yapılan yüzey morfolojisi incelemeleri ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) kimyasal bağ analizleri gibi ileri bilimsel yöntemlerle kesin olarak doğrulandı. Bu araştırma, dünya bilim literatüründe Trichoderma citrinoviride türünün plastik biyobozunma ve geri dönüşüm kapasitesini ortaya koyan ilk çalışma olma özelliğini taşıyor.

Keşfedilen bu yeni izolata ait bilgiler, küresel ölçekte erişilebilir olması amacıyla JBNPOX000000000 erişim numarası ile uluslararası GenBank veri tabanına tescil edildi. GTÜ’lü bilim insanlarının bu başarısı, endüstriyel geri dönüşüm süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralarken, biyoteknolojik çevre çözümlerinde üniversitenin öncü rolünü de pekiştiriyor.