Bursa’da Yenişehir Emek ve Demokrasi Platformu Sözcüsü Erkan Erdem, emeklilerin içinde bulunduğu ekonomik duruma dikkat çekerek çarpıcı açıklamalarda bulundu. Temmuz ayında yürürlüğe girecek olan en düşük emekli aylığı düzenlemesine değinen Erdem, mevcut tablonun endişe verici boyutlara ulaştığını belirtti.

Emeklilerin Yüzde 31’i Taban Maaşla Geçiniyor

Erdem, 2019 yılında emeklilerin yalnızca yüzde 7’sinin en düşük emekli aylığı aldığını, bu oranın günümüzde yüzde 31’e fırladığını vurguladı. Bu durumun, her üç emekliden birinin geçimini taban maaşla sürdürmek zorunda kaldığı anlamına geldiğini ifade etti. Meclis’e sunulan torba kanun teklifiyle en düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya yükseltileceği ve bu düzenlemeden yaklaşık 5,1 milyon emeklinin yararlanmasının beklendiği bilgisini paylaştı.

En Düşük Aylık Uygulamasının Kapsamı ve Tarihçesi

En düşük emekli aylığı uygulamasının başlangıcının 2019 yılında bin lira ile yapıldığını ve o dönemde yaklaşık 800 bin emekliyi kapsadığını hatırlatan Erdem, zamanla bu sayının ve oranın katlanarak arttığını söyledi. Güncel rakamlara göre, Temmuz 2026’da en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olacağı tahmin edilirken, ortalama emekli aylığının ise bunun yalnızca yüzde 17 fazlasıyla yaklaşık 27 bin 700 lira olması bekleniyor. DİSK-AR’ın raporlarına göre, emekli aylıklarının asgari ücrete oranı Mart 2025 itibarıyla yüzde 78’e gerilemiş durumda. Bu oran, 2016 yılına kadar emekli aylıklarının asgari ücretin üzerinde seyrettiği dönemin oldukça gerisinde kalıyor.

Sistemsel Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Erdem, en düşük emekli aylığı uygulamasının belirli bir kurala bağlı olmamasının yarattığı adaletsizliğe de dikkat çekti. 2008’de kaldırılan bu uygulamanın, emekli aylıklarındaki düşüş nedeniyle 2019’da yeniden hayata geçirildiğini ancak kalıcı bir sisteme oturtulmadığını belirtti. Her defasında ayrı bir yasal düzenlemeyle yapılan bu uygulamanın, otuz yıl prim ödeyen emekli ile daha kısa süre çalışmış emekliyi aynı en düşük seviyede eşitlediğini savundu. Bu sorunun çözümü için kök aylıkların prim esasına göre kalıcı biçimde güncellenmesi ve en düşük aylık uygulamasının belirli bir kurala bağlanması gerektiğini vurguladı.