Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), TÜBİTAK’ın 1711 – Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı kapsamında desteklenen yenilikçi projesiyle tarımsal sulamada devrim yaratmayı hedefliyor. Proje, sensör verileri ve yapay zekâ modellerini kullanarak su ve enerji kullanımını en az yüzde 20 oranında azaltmayı amaçlıyor. Bu yenilikçi sistem, Bursa’nın Karacabey ilçesindeki 3 bin dekarlık geniş bir üretim alanında test edilecek.

Daha önce iki önemli projeyi sanayi iş birliğiyle hayata geçiren BTÜ, bu yeni projeyle de tarım sektörüne önemli katkılar sunmayı planlıyor. Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Remzi Özcan’ın akademik ve teknik liderliğinde yürütülen proje, GÖRSENTAM Tarım Teknolojileri A.Ş. ve Camandıra Çiftliği iş birliğiyle hayata geçirilecek. İki yıl sürecek bu çalışma, tarımda kullanılan sensör verilerini, gelişmiş meteorolojik tahminleri ve yapay zekâ modellerini entegre ederek otomatik ve güvenilir bir akıllı sulama karar destek sistemi geliştirmeyi amaçlıyor.

Proje hakkında bilgi veren Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Remzi Özcan, tarımsal sulamada verimliliğin stratejik önemine vurgu yaptı. Özcan, “Türkiye’de su tüketiminin büyük bir kısmı tarımsal sulamada gerçekleşiyor. Bu nedenle, suyun doğru zamanda ve doğru miktarda kullanılması, hem su kaynaklarımızın korunması hem de üretim maliyetlerinin düşürülmesi açısından hayati önem taşıyor. Geleneksel sulama yöntemlerinde kararlar genellikle deneyime dayalı alındığı için suyun verimli kullanımı zorlaşıyor. Bu durum, üretim verimliliğini ve iş gücü maliyetlerini olumsuz etkileyebiliyor. Yanlış sulama ise sadece su israfına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda toprak yapısının bozulmasına, verim kaybına ve ürün kalitesinin düşmesine de neden olabiliyor. Proje kapsamında sensör verileri ve yapay zekâ destekli karar mekanizmalarını birleştirerek daha verimli, sürdürülebilir ve güvenilir bir sulama yaklaşımı geliştirmeyi hedefliyoruz,” dedi.

Sensörler ve Yapay Zekâ ile Akıllı Sulama

Projenin işleyiş mekanizmasına dair açıklamalarda bulunan Özcan, sistemde farklı veri kaynaklarının entegre bir şekilde kullanılacağını belirtti. Özcan, “Proje kapsamında toprak nem sensörleri, tarımsal meteoroloji istasyonları, kısa vadeli yağış tahminleri ile yapay zekâ ve makine öğrenmesi tabanlı yöntemlerin bütünleşik olarak kullanılması planlanıyor. Konsorsiyum ortaklarımızın katkılarıyla geliştirilecek bu sistem, gerçek zamanlı verilerle bitki ihtiyacına özel sulama önerileri sunabilen, otomatik ve güven seviyesi raporlanabilen bir akıllı sulama karar destek mekanizması oluşturmayı amaçlıyor,” diye konuştu.

Karacabey’de 3 Bin Dekarlık Alanda Pilot Uygulama

Yapay zekânın kilit rol oynayacağı proje ile elde edilmesi hedeflenen somut çıktıları paylaşan Özcan, şunları sıraladı: “Proje sonunda tarımda en az yüzde 20 oranında su tasarrufu sağlanması, enerji tüketiminin azaltılması, sulama miktarı tahmin hatasının yüzde 10’un altına indirilmesi, daha sürdürülebilir tarımsal üretime katkı sunulması ve çiftçilerimizin daha az iş gücüyle daha yüksek verim elde etmesi hedefleniyor. Geliştirilecek sistemin saha testleri, Camandıra Çiftliği’nin Karacabey’deki 3 bin dekarlık üretim alanında gerçekleştirilecek.”

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, yapay zekâ alanındaki projelerin hem akademi hem de sektör için değerli çıktılar ürettiğini vurgulayarak, “Bursa Teknik Üniversitesi olarak, yapay zekâ ve dijital teknolojiler alanında ürettiğimiz bilgiyi ve geliştirdiğimiz çözümleri sanayi ve toplumla buluşturmaya büyük önem veriyoruz. TÜBİTAK destekli bu proje, üniversite-sanayi iş birliğinin başarılı bir örneğini teşkil ederken, aynı zamanda tarımda sürdürülebilir üretim hedeflerimize de önemli bir katkı sağlayacaktır. Bu projede emeği geçen tüm akademisyenlerimizi ve proje paydaşlarımızı tebrik ediyorum,” ifadelerini kullandı.