Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), Akdeniz ve Ege kıyılarında ekosistemi ve halk sağlığını tehdit eden benekli balon balığının tespiti için yapay zekâ destekli yenilikçi bir proje geliştirdi. Bu proje, gelecekte insansız su altı araçlarının istilacı türleri daha hızlı ve doğru bir şekilde belirlemesine önemli katkılar sunacak.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı tarafından desteklenen proje, “Türkiye Kıyılarındaki İstilacı Balon Balığı Türlerinin Tespiti İçin UnityPerception Tabanlı Sentetik Veri ile Güçlendirilmiş Sim2Real Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi” adını taşıyor. Projenin yürütücülüğünü BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk üstlenirken, araştırmacı olarak Bilgisayar Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan görev alıyor. Proje, zorlu ve maliyetli okyanus verilerine olan ihtiyacı ortadan kaldırarak, sanal ortamda üretilecek binlerce “sentetik görsel” ile otonom sistemleri eğitecek yapay zekâ modellerindeki veri eksikliği sorununu çözmeyi hedefliyor.

BALON BALIĞI SANAL ORTAMDA ÖĞRETİLECEK

Proje kapsamında araştırmacılar, gerçek deniz görüntülerine gerek duymadan bilgisayar ortamında sanal bir su altı dünyası oluşturacak. Bu sanal ortamda, benekli balon balığının görüntüleri farklı açılardan ve çeşitli deniz koşulları altında üretilecek. Böylece yapay zekâ sistemi, binlerce örnek üzerinden eğitilerek balığı daha kolay tanıyabilecek. Sanal ortamda sadece balığın görünümü değil, aynı zamanda su altındaki bulanıklık, ışık değişimleri ve denizde bulunan küçük parçacıklar gibi gerçek yaşam koşulları da simüle edilecek. Bu sayede geliştirilen sistemin gerçek deniz ortamlarında da başarılı sonuçlar vermesi amaçlanıyor.

Proje sonunda geliştirilecek yapay zekâ modeli, ilerleyen dönemlerde insansız su altı araçlarına entegre edilerek balon balığının yoğun olduğu bölgelerin hızlıca tespit edilmesine olanak tanıyacak. Bu teknoloji, hem istilacı türlerin takibini kolaylaştıracak hem de deniz ekosisteminin korunmasına önemli katkılar sağlayacak. BTÜ tarafından yürütülen bu çalışma, Türkiye’nin deniz teknolojileri alanındaki yerli ve milli çözümlerini geliştirme kapasitesini artırırken, yapay zekâ ve sentetik veri teknolojilerinin çevresel sorunların çözümünde ne kadar etkili olabileceğini de gözler önüne serecek.

REKTÖR ÇAĞLAR’DAN DESTEK MESAJI

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak toplumun ve çevrenin karşı karşıya olduğu sorunlara bilim ve teknoloji odaklı çözümler üretmeyi hedeflediklerini vurguladı. Çağlar, “Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu proje, yapay zekâ teknolojilerinin çevresel sorunların çözümünde ne denli etkili olabileceğini göstermesi açısından büyük önem taşıyor. TÜBİTAK tarafından desteklenmeye layık görülen bu çalışmanın, hem istilacı türlerle mücadeleye katkı sağlayacağına hem de ülkemizin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesini güçlendireceğine inanıyorum. Projede emeği geçen akademisyenimizi ve öğrencimizi tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum” ifadelerini kullandı.