Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (EYMSİB), 2025 yılında 1 milyar 232 milyon dolarlık ihracat rakamıyla Ege Bölgesi’nin bitkisel ürün ihracatında liderliğini pekiştirirken, sürdürülebilirlik odaklı çalışmalarını da üç ana proje ile taçlandırdı. Birlik, pestisit kontrolü, gıda kayıplarının azaltılması ve genç tarım girişimciliğini teşvik etme hedefleriyle geleceğe yönelik adımlar attı.

EYMSİB, ihracatta sürdürülebilirliği temel bir ilke olarak benimseyerek, bu alanda güçlendirme amacıyla üç önemli projeyi hayata geçirdi: “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz”, “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması” ve “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı”.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve EYMSİB Başkanı Hayrettin Uçak, projelerin sürdürülebilirlik vizyonlarını yansıttığını belirtti. Uçak, “Bu projelerle pestisit kullanımının kontrol altına alınmasını, gıda kayıplarının minimize edilmesini ve tarım sektörüne yeni nesil girişimcilerin kazandırılmasını amaçlıyoruz” dedi.

PESTİSİT KONTROLÜYLE DAHA GÜVENLİ İHRACAT

“Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projesi, 2021 yılından bu yana ihracatta yoğunluğu yüksek olan ürünlerde pestisit kullanımının etkin bir şekilde kontrol altına alınmasını hedefliyor. Proje kapsamında asma yaprağı, biber, çilek, domates, hıyar, kiraz, limon, mandarin, nar, sofralık çekirdeksiz üzüm ve şeftali gibi ürünlerde hasat döneminde üreticilerden alınan numuneler, akredite laboratuvarlarda pestisit analizlerine tabi tutuluyor. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda üreticiler ve ihracatçılar bilgilendirilirken, ilgili kamu kurumlarıyla da koordineli bir çalışma yürütülüyor.

Başkan Uçak, pestisit kullanımında doğru uygulamaların sürdürülebilir ihracat için hayati önem taşıdığını vurguladı. Uçak, “Pestisitler, tarımsal üretimde hastalık ve zararlılarla mücadelede önemli bir araç olsa da, ruhsatlı dozların aşılması, yanlış etkili madde kullanımı veya uygun olmayan zamanda uygulama yapılması hem çevre hem de insan sağlığı açısından riskler barındırıyor. Bu durum, ihracat pazarlarında da ciddi sorunlara yol açabiliyor. Projemizle üreticilerimizin doğru uygulamalar konusunda bilinçlenmesini ve sürdürülebilir üretimin güçlenmesini hedefliyoruz,” diye ekledi.

GIDA KAYIPLARININ AZALTILMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM

Küresel pazarlarda rekabet gücünü korumanın sürdürülebilir üretimle mümkün olduğunu belirten Uçak, yaş meyve sebze sektörünün stratejik önemine dikkat çekti. Uçak, “Uluslararası pazarlarda kalıcı olabilmek için gıda güvenliği, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim standartlarını en üst düzeyde tutmak zorundayız. Birliğimiz, bu anlayışla üretimden ihracata kadar tüm süreçleri kapsayan projeler yürütüyor,” dedi.

EYMSİB’in sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği bir diğer önemli proje ise “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi” oldu. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi iş birliğiyle yürütülen projede, domates, mandarin ve nar gibi ürünlerde hem üretim aşamasında hem de soğuk hava depoları ve paketleme tesislerinde yaşanan gıda kayıpları detaylı bir şekilde incelendi. Üç yıl süren proje kapsamında kayıpların temel nedenleri tespit edilirken, üreticilere, aracılara ve ihracatçı firmaların teknik personeline yönelik eğitimler düzenlendi. Gıda kayıplarının azaltılmasının hem ekonomik hem de çevresel açıdan büyük önem taşıdığını vurgulayan Uçak, “Tarımda sürdürülebilirlik, yalnızca üretimi artırmakla değil, üretilen ürünün değerini korumakla da mümkündür. Bu projeyle üretimden depolamaya kadar olan süreçte yüzde 35’lere varan kayıpları azaltarak daha verimli ve sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturmayı hedefledik,” şeklinde konuştu.

GENÇ GİRİŞİMCİLER TARIMA KAZANDIRILIYOR

EYMSİB’in sürdürülebilir tarım vizyonunun önemli bir ayağını da genç girişimcilerin sektöre kazandırılması oluşturuyor. Bu kapsamda, Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi öğretim üyeleri ile özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” 2025 yılında üçüncü kez başarıyla gerçekleştirildi. Programda iklim değişikliği, tarım ekonomisi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilir üretim modelleri gibi konular ele alındı. Amaç, girişimciliğe yatkın gençlerin tarım sektöründe yenilikçi iş modelleri geliştirmelerini teşvik etmek.

Başkan Hayrettin Uçak, tarım sektörünün geleceği için gençlerin sektöre katılımının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, “Tarımın geleceğini teknolojiye hâkim, girişimci ruha sahip ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek gençlerle inşa edebiliriz. Eğitim programımızla yeni nesil tarım girişimcilerinin yetişmesine katkı sağlıyoruz. Sürdürülebilirlik odaklı projelerimize 2026 yılında da hız kesmeden devam edeceğiz,” diyerek sözlerini tamamladı.