Genellikle yaşlılığın doğal bir sonucu olarak bilinen katarakt, son yıllarda tıp dünyasında beklenmedik bir eğilimle öne çıkıyor. Göz merceğinin saydamlığını yitirmesiyle oluşan bu durum, artık sadece ileri yaşlarda değil, 30’lu ve 40’lı yaşlardaki bireylerde de yaygınlaşarak görme kalitesini tehdit ediyor. İstanbul’dan gelen haberlere göre, kataraktın erken yaşlarda görülme sıklığı artış gösteriyor.
Erken Kataraktın Başlıca Nedenleri
Prof. Dr. Kadriye Ufuk Elgin, erken yaşta katarakt gelişiminde genetik faktörlerin önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Ailede, özellikle birinci derece akrabalarda katarakt öyküsü bulunması, bireyin mercek yapısının daha erken yaşlarda bozulmasına zemin hazırlayabiliyor. Genetik yatkınlığın yanı sıra, modern yaşamın getirdiği kronik sağlık sorunları da erken kataraktı tetikleyebiliyor. Kontrol altına alınamayan diyabet, yüksek tansiyon, obezite ve göz içi basıncı gibi durumlar, katarakt sürecini hızlandırabiliyor.
Göz Travmaları ve Çevresel Faktörler
Küçük yaşlarda yaşanan göz travmaları da erken kataraktın önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Spor yaralanmaları veya kazalar sonucu göze alınan darbeler, yıllar sonra katarakt olarak kendini gösterebiliyor. Ayrıca, ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmak ve sigara kullanımı da genç yaşta katarakt gelişiminde rol oynayan diğer faktörler arasında yer alıyor.
Genç Yaşta Katarakttan Korunma Yolları
Prof. Dr. Elgin, erken başlayan katarakttan korunmak için alınabilecek önlemleri sıralıyor: UV ışınlarını engelleyen kaliteli güneş gözlükleri kullanmak, sigara ve aşırı alkol tüketiminden uzak durmak, diyabeti kontrol altında tutmak ve antioksidan zengini beslenmek gibi yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşıyor. Ayrıca, katarakt ve diğer göz hastalıklarının erken teşhisi için düzenli göz muayenelerinin aksatılmaması gerektiğinin altı çiziliyor.
Katarakt Tedavisi ve Modern Lazer Yöntemleri
Kataraktın ilaçla tedavisinin mümkün olmadığını belirten Prof. Dr. Elgin, tek etkili yöntemin cerrahi olduğunu ifade ediyor. Katarakt ameliyatları genellikle damla anestezisiyle yapılıyor ve hasta aynı gün taburcu olabiliyor. Günümüzde en yaygın kullanılan yöntem olan fakoemülsifikasyon tekniğinde, ses dalgaları (ultrason) kullanılarak kataraktlı lens parçalanıp temizleniyor ve yerine yapay bir mercek yerleştiriliyor. Son yıllarda gelişen çok odaklı (akıllı) göz içi lensleri, hastaların hem katarakttan kurtulmasını hem de diğer görme kusurlarının giderilerek net bir görüşe sahip olmasını sağlıyor.
