Türkiye’de birinci basamak sağlık hizmetlerinin bel kemiğini oluşturan Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), giderek derinleşen bir bina kriziyle karşı karşıya. Yeni aile hekimliği birimleri açma planları yapılırken, bu birimlerin hizmet vereceği kamu binalarının yetersizliği, yükü hekimlerin omuzlarına bırakıyor. Bu durum, Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) tarafından da dile getirilen artan maliyetler ve idari baskılarla birlikte sistemin tıkanma noktasına geldiğini gösteriyor.
AHESEN Genel Başkanı Ahmet Kandemir, birçok ilde yeni ASM’lerin kamu tarafından inşa edilmediğini, bunun yerine hekimlerden kendi imkanlarıyla merkez kurmalarının beklendiğini belirtti. Kandemir, artan kira ve tadilat giderlerine dikkat çekerek, “Bakanlığın kuramadığı merkezleri hekimler kuruyor ancak buna rağmen idari baskılarla karşılaşıyorlar. Bu tablo sürdürülebilir değil,” dedi. Bu durum, hekimlerin hem mali hem de idari olarak zorlanmasına neden oluyor.
Son günlerde Antalya’daki Kızılırmak ASM’de yaşananlar, krizin boyutunu gözler önüne serdi. İddialara göre, mevcut hekimlerin onayı alınmadan yeni birim açma girişimleri ve bu süreçte idari ekiplerin polis desteğiyle merkeze müdahale etmeye çalışması tepkilere yol açtı. Hukuki engeller nedeniyle emniyet güçlerinin içeri giremediği ancak baskının devam ettiği belirtildi. Benzer bir olayın daha önce Aydın’da yaşandığı ve iki hekimin görevden uzaklaştırıldığı hatırlatıldı. Kandemir, aile hekimlerinin kurduğu ASM’lerin büyük çoğunluğunun özel mülk statüsünde olduğunu ve kira sözleşmelerindeki alt kiracı yasağına dikkat çekti. “İdarenin, taraf olmadığı bir sözleşmeye rağmen yeni birim yerleştirmesi hukuka aykırıdır,” diyen Kandemir, sorunun çözülmemesi halinde hukuki süreçlerin başlatılacağını ifade etti.
Ayrıca, yetersiz fiziksel koşulların hasta güvenliğini de riske attığı vurgulandı. Dar alanlarda birden fazla sağlık hizmetinin sunulması, enfeksiyon kontrolü, hasta mahremiyeti ve genel hizmet kalitesi açısından ciddi tehditler oluşturuyor. AHESEN, kalıcı çözümün, yeni aile hekimliği birimleri için kamu tarafından uygun büyüklükte ve donanımda ASM binalarının inşa edilmesi olduğunu savunuyor.
