Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, hukuk sisteminde önemli düzenlemeleri hayata geçirdi. Yeni düzenleme; ceza hukuku, icra-iflas, noterlik, idari yargı, hukuk yargılaması ve borçlar hukuku gibi birçok alanda kapsamlı değişiklikler içeriyor.

Miras Kalan Taşınmazların Satışında Yeni Düzenleme

Kanunla birlikte, mirasçılara ait taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi durumunda ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. İlk ihalede satış gerçekleşmezse, ikinci artırma genel usulle gerçekleştirilecek.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Sistemi Yeniden Düzenlendi

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda HAGB sistemi yeniden yapılandırıldı. Buna göre, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarda, gerekli şartlar oluştuğunda HAGB kararı verilebilecek. Sanıklar beş yıl boyunca denetim altında tutulacak. Bu süreçte kasıtlı yeni bir suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması halinde dava düşecek. HAGB kararlarına karşı istinaf ve belirli durumlarda temyiz yolu da açıldı. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında HAGB uygulanmayacak.

Dolandırıcılık Suçlarında ve Kanuni Faiz Oranında Değişiklikler

Dolandırıcılık suçlarında, banka hesabı, IBAN veya ödeme aracını maddi menfaat karşılığında kullandırarak suça iştirak eden kişiler için cezada yarı oranında indirim imkanı getirildi. Kanuni faiz oranı da yeniden belirlendi; sözleşmeyle faiz oranının kararlaştırılmadığı durumlarda uygulanacak faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın reeskont faiz oranı esas alınarak hesaplanacak.

Tek Hakimle Görülecek Davaların Kapsamı Genişletildi

İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı genişletildi. Parasal sınırı 486 bin lirayı aşmayan birçok idari dava tek hakim tarafından sonuçlandırılabilecek. Noterlik evraklarının mahkemelere elektronik ortamda gönderilmesinin önü açılırken, birçok işlemde fiziki belge yerine elektronik onaylı örnek kullanılabilecek.

Duruşma Süreleri ve Elektronik Katılımda Yeni Kurallar

Kanunla birlikte belirsiz alacak davasına ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçemeyeceği hükme bağlanırken, elektronik ortamdan duruşmaya katılıma ilişkin yeni kurallar da getirildi. Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu başkan ve üyelerinin görev süresi dört yıl olarak belirlendi. Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınav süreçleri de yeniden düzenlendi. Hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi incelemesine başvurulması disiplin cezası kapsamına alındı.

Tekliften Çıkarılan Bazı Maddeler

Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergeler doğrultusunda, para alacaklarına ilişkin ilamların icrasını düzenleyen madde ile bilgisayarlarda arama ve el koyma usulünü değiştiren düzenleme teklif metninden çıkarıldı.

Yürürlük ve Geçiş Süreleri

Kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, bazı hükümler hemen yürürlüğe girecek. Elektronik satış ve bazı yargısal uygulamalara ilişkin düzenlemeler ise belirlenen geçiş sürelerinin ardından uygulanmaya başlanacak. Söz konusu kanun teklifi metni ve Komisyon Raporuna ulaşmak için ilgili bağlantıya tıklayabilirsiniz.