Türkiye’nin en değerli kültürel miraslarından biri olan ve tüm dünyada tanınan Çingene Kızı Mozaiği‘nin uzun yıllardır yurt dışında bulunan bir parçası daha ait olduğu topraklara kavuştu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın titiz çalışmaları sonucunda, 1965 yılında yasa dışı yollarla ABD’ye kaçırılan mozaiğin 13. paneli Türkiye’ye getirildi.

Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde düzenlenen görkemli bir törenle teslim alınan panel, müze koleksiyonuna katıldı. Törende konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Zeugma Antik Kenti’nin tarih boyunca Doğu ile Batı medeniyetlerinin kesişim noktası olduğunu, ticaretin, sanatın ve kültürün yeşerdiği önemli bir Roma yerleşim yeri olduğunu vurguladı. Bakan Ersoy, tüm dünyada ‘Çingene Kızı’ olarak bilinen bu eşsiz mozaiğin, sadece Gaziantep’in değil, Türkiye’nin dünyaya açılan en önemli kültürel sembollerinden biri olduğunu belirtti. 1960’lı yıllarda yapılan kaçak kazılar sonucu birçok panelin yurt dışına çıkarıldığını hatırlatan Ersoy, bu kayıp parçaların geri kazanılması için yürütülen çalışmaları anlattı.

Bilimsel Çalışmalar Sonucu Tespit Edildi ve Geri Alındı

Bakan Ersoy, daha önce mozaiğe ait 12 panelin Türkiye’ye kazandırılarak 2018 yılında Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenmeye başlandığını hatırlattı. Kayıp olan 13. panelin ise Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Dr. Camila Felag’ın yaptığı araştırmalar ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay’ın bilimsel değerlendirmeleri sayesinde, mevcut kompozisyona ait olduğunun kesinleştiğini söyledi. Bakanlığın yürüttüğü araştırmalarda eserin satışa çıkarıldığının tespit edilmesi üzerine, ABD makamlarıyla irtibata geçildi. Uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında panelin yeniden satışa sunulduğunun belirlenmesi üzerine, Türkiye’nin iade talebiyle süreç yeniden başlatıldı. Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’nin yürüttüğü başarılı sürecin ardından, paha biçilmez eser Türkiye’ye iade edildi.