İstanbul Boğazı’nın eşsiz güzelliklerinden biri olan Kandilli Camii, Kurban Bayramı’nda tamamlanan kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından yeniden kapılarını cemaatine açtı. Yaklaşık iki yıl süren titiz çalışmalarla cami, hem mimari hem de sanatsal detaylarıyla aslına uygun olarak yenilendi.

Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun denetiminde gerçekleştirilen restorasyon, caminin 1751 yılından bu yana uzanan dört asırlık tarihini geleceğe taşıyor. Tarihi mihrabındaki orijinal çinilerden tavanındaki çıtakari süslemelere, kapı tokmağındaki selvi ağacı formundaki müsenna besmele motifinden taç kapısındaki hat yazılarına kadar her detay, özgün teknikler kullanılarak gün yüzüne çıkarıldı.

Boğaz’ın “Kandilli” Semtinin Tarihi Dokusu

Kandilli semti, adını IV. Murad dönemindeki saray yerleşimi ve düzenlenen kandil alaylarından veya padişahların dönüşlerinde yakılan kandillerden alıyor. Günümüzdeki caminin temeli ise Sultan I. Mahmud tarafından 1751 yılında çevredeki sarayla birlikte ihya edildi. Tarihi boyunca geçirdiği onarımlar ve 1916’daki büyük yangının ardından 1929-1931 yıllarında Vakıflar İdaresi tarafından yeniden inşa edilen yapı, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın izlerini taşıyor.

İki Yıllık Detaylı Restorasyon Süreci

Yıllar içinde oluşan yapısal deformasyonlar ve sonradan eklenen unsurlar nedeniyle kapsamlı bir restorasyon gerektiren camide, 2024 yılında başlayan çalışmalarda rölöve çizimleri hazırlandıktan sonra ahşap ögeler, çıtakari tavan süslemeleri, kalemişleri ve çini detaylar özgün dokuya sadık kalınarak yenilendi. Bu süreçte çıtakari tavan restorasyonu yaklaşık üç ay, kalemişi ve sıva raspası, yapının güçlendirilmesi ve sıva restorasyonu gibi işlemler titizlikle yürütüldü.

Mihrap Çinileri ve Hat Sanatı Buluşması

Caminin mihrabındaki vazo motifli çinilerin 18. yüzyıl Osmanlı üslubunu yansıttığı ve üst bölümdeki İznik çinilerinin ise 1961’de farklı bir camiden nakledildiği belirtiliyor. Restorasyon sırasında eksik karolar, 1600’lü yılların geleneksel üretim teknikleriyle yeniden üretilerek yerlerine monte edildi. Mihrap ve taç kapıdaki hat yazıları ise hattatlar Davut Bektaş ve Ali Toy tarafından özenle hazırlandı.

Kapı Tokmağında Semtin Adına Atıf

Restorasyonun en dikkat çekici detaylarından biri, semtin adına gönderme yapan kapı tokmağı oldu. Müsenna besmelelerin, selvi ağacını andıran ve üç kandilden oluşan özgün bir istifle tasarlandığı kapı tokmağı, hem caminin hem de minber örtüsünün ayrılmaz bir parçası haline geldi. Bu özgün tasarım, Osmanlı döneminde Boğaz’dan geçen kayıklara yol gösteren kandilleri ve semtin selvi ağaçlarını anımsatıyor.

Ayhan Ailesi’nin katkılarıyla tamamlanan bu iki yıllık çalışmalar sonucunda Kandilli Camii, tarihi dokusuna sadık kalınarak yeniden ibadete açıldı. Dört asırlık geçmişiyle Boğaziçi’nin manevi dokusuna değer katan bu eşsiz mirasın, tüm İstanbullular tarafından ziyaret edilmesi bekleniyor.