İzmir’in Seferihisar ilçesi, deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlıklarını güçlendirerek Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) destekli CoastWAVE 2.0 projesi kapsamında “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası almak için gün sayıyor. Bilimsel analizler ve 30 bin senaryoya dayalı detaylı çalışmalar sonucunda tsunami riskine karşı hazırlanan ilçe, uluslararası sertifikayı Haziran ayında almayı hedefliyor.

İzmir’in Tsunami Hazırlık Çalışmaları ve Seferihisar’ın Rolü

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020’deki yıkıcı depremin ardından yaşanan tsunami felaketinin ardından, kenti deniz kaynaklı afetlere karşı daha dirençli hale getirmek amacıyla kapsamlı çalışmalara imza attı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında, İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi titizlikle incelendi. Bu incelemeler sonucunda 30 bine yakın senaryo değerlendirilerek “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” oluşturuldu. Bu haritalar, olası bir tsunami durumunda riskli bölgeleri ve beklenen etki düzeylerini net bir şekilde ortaya koydu.

Seferihisar, Dünya Çapında Önemli Bir Projeye Aday Gösterildi

Yapılan bilimsel çalışmaların ardından Seferihisar ilçesi, UNESCO destekli Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu (UNESCO-IOC) tarafından dünya genelinde sadece 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamında uluslararası düzeyde sertifikalandırılmak üzere başvuru yaptı. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü’nün ortak çalışmalarıyla ilçe, İzmir’in ilk “Tsunamiye Hazır Kent” adayı unvanını kazandı.

Tahliye Rotaları Belirlendi, Bilgilendirme Panoları Yerleştirildi

Uluslararası 12 temel kriteri karşılamak amacıyla Seferihisar’da acil eylem planları devreye sokuldu. Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere ilçe genelinde tsunami tahliye rotaları belirlenerek haritalandırıldı. Vatandaşların afet anında en kısa sürede güvenli bölgelere ulaşabilmesi için Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları stratejik noktalara yerleştirildi. Ayrıca, ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik afet bilincini artırmaya yönelik eğitim çalışmaları düzenlenerek, toplumun tüm kesimlerine ulaşılması hedeflendi.

Uzmanlardan Tsunami Riskine Karşı Önemli Uyarılar

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar-Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Ege Denizi’ndeki fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanları potansiyeli nedeniyle bölgenin özel bir risk taşıdığını belirten Özel, 2020’de yaşanan tsunamiye işaret ederek, “Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe. Bu olay, riskin ne kadar somut olduğunu gösterdi” dedi. Proje kapsamında erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını ekledi.

Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ise tsunami bilgilendirme panolarının hayati önem taşıdığını belirtti. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme tsunami riskinin ilk işaretidir. Böyle bir durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” ifadelerini kullandı. Tsunami dalgalarının dere yataklarında daha etkili olabileceğine dikkat çekerek, ilk panoların bu noktalara yakın yerleştirildiğini sözlerine ekledi.

Tatbikatlar ve Gelecek Hedefleri

Çalışmalar kapsamında Mayıs ayı sonunda geniş katılımlı bir tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecek. Tüm süreçlerin başarıyla tamamlanması durumunda Seferihisar, 16 Haziran 2026 tarihinde UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası ile ödüllendirilecek. İzmir Büyükşehir Belediyesi, projenin tamamlanmasının ardından elde edilen deneyimi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı ve ilerleyen süreçte ulusal düzeyde de uygulanmasını hedefliyor.