Uluslararası ham petrol fiyatları, artan jeopolitik gerilimler ve diplomatik temaslardan sonuç alınamaması nedeniyle yeniden kritik bir eşik olan varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bu durum, küresel enerji arzına yönelik risk algısını artırarak piyasalarda dalgalanmalara neden oldu.

Küresel gösterge Brent petrolün varil fiyatı, Asya piyasalarında işlem görürken yüzde 7,3’lük bir artışla 102,30 dolara yükseldi. Geçtiğimiz hafta, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını da içeren iki haftalık şartlı ateşkes anlaşmasıyla 100 doların altına gerileyen fiyatlar, son gelişmelerle birlikte tekrar yukarı yönlü bir ivme kazandı.

Hürmüz Boğazı’nda Tırmanan Gerilim

Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından kritik bir kriz noktası haline geldi. Hindistan ve Malezya gibi bazı ülkeler ticari gemileri için güvenli geçiş koridorları oluştursa da, bölgedeki petrol sevkiyatlarının çatışmaların başlangıcından bu yana önemli ölçüde azaldığı rapor edildi. Singapur Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nden ekonomist Chua Yeow Hwee, petrol fiyatlarının seyrinin, bölgedeki olası bir abluka uygulamasına ve diplomatik görüşmelerin yeniden başlatılıp başlatılmayacağına bağlı olacağını belirtti.

Asya Borsalarında Kayıplar ve Enerji Bağımlılığı

Artan jeopolitik riskler, küresel piyasalarda satış baskısını beraberinde getirdi. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,8 oranında değer kaybetti. Orta Doğu petrolüne yüksek derecede bağımlı olan Asya ülkelerinin, enerji fiyatlarındaki artıştan en fazla etkilenen bölgeler arasında yer aldığı değerlendiriliyor. ABD borsa vadeli endeksleri de Wall Street’te negatif bir açılışa işaret etti.

Abluka Kararı ve Karşılıklı Sert Açıklamalar

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’na giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik abluka uygulanacağını duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), söz konusu uygulamanın pazartesi günü saat 14.00’te (TSİ 17.00) başlayacağını açıkladı. İran cephesinden ise sert tepkiler geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ülkesinin tehditlere boyun eğmeyeceğini vurgularken, İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, boğaza yaklaşan askeri unsurların ateşkes ihlali sayılacağını ve buna karşılık verileceğini bildirdi.